Kur'an, insanı gökyüzüne, toprağa, suya, kendi nefsine ve zamana bakıp düşünmeye çağırır. Burada o çağrıyı taşıyan âyetleri konu konu bulacak, her birinin altında sana sorulan küçük bir soruyla durup düşüneceksin.
Yine göklerin ve yerin yaratılışı ile dillerinizin ve renklerinizin farklı oluşu da O'nun âyetlerindendir. Şüphesiz ki bunda bilenler için nice ibretler vardır.
?
DüşünFarklı dillerde, farklı renklerde insanlar... Farklılığı bir tehdit değil de bir âyet olarak görebiliyor musun?
Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelip gidişinde selim akıl sahipleri için gerçekten açık, ibretli deliller vardır. Onlar ayaktayken, otururken ve yanları üzerine yatarken Allah'ı anarlar; göklerin ve yerin yaratılışı üzerinde düşünürler. Ve "Rabbimiz! Sen bunu boş yere yaratmadın, Sen yücesin, bizi ateşin azabından koru." derler.
?
En son ne zaman gökyüzüne sadece bakmak için baktın? Bugün bir dakika dur ve bak.
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
O, yedi göğü, birbiri üzerine yarattı. Rahmân'ın yaratmasında bir aykırılık, uygunsuzluk görmezsin. Gözünü döndür de bak, bir bozukluk görüyor musun? Sonra gözünü tekrar tekrar döndür (bak). Göz (aradığı bozukluğu bulmaktan) âciz ve bitkin halde sana dönecektir.
?
Gözünü göğe çevir. Bu düzende bir eksik arayabilir misin? Kendi hayatındaki düzensizlikleri nasıl toparlarsın?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Güneş de bir delildir ki kendi yolunda akıp gidiyor. İşte bu çok güçlü ve her şeyi bilen Allah'ın takdiridir. Ay'a gelince, ona menziller tayin ettik. Nihayet o eski hurma salkımının çöpü gibi (yay haline) dönmüştür. Ne güneşin aya çatması yaraşır, ne de gece gündüzü geçebilir; onların her biri kendi yörüngesinde yüzerler.
?
Güneş de ay da kendi yolunda gidiyor. Senin yörüngen ne? Bugün neyin etrafında döndün?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Bakmıyorlar mı o develere, nasıl yaratılmış? Göğe bakmıyorlar mı, nasıl yükseltilmiş? Bakmıyorlar mı dağlara, nasıl dikilmiş? Yere bakmıyorlar mı, nasıl yayılmış?
?
Deveye, göğe, dağa, yere... Her gün gördüğün ama hiç dikkatle bakmadığın bir şey seç ve onu düşün.
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Yeryüzünü enine boyuna yayıp döşeyen, onda oturaklı dağlar ve ırmaklar meydana getiren ve yeryüzünde meyvelerin hepsinden iki çift yapan O'dur. Sürekli olarak gece ile gündüzü birbirine dolamaktadır. Düşünecek olan bir kavim için bunda muhakkak ki, ibretler vardır.
?
Bastığın toprağın bir ikram olduğunu düşün. Bugün yürürken adımlarını say.
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Yine göklerin ve yerin yaratılışı ile dillerinizin ve renklerinizin farklı oluşu da O'nun âyetlerindendir. Şüphesiz ki bunda bilenler için nice ibretler vardır.
?
Farklı dillerde, farklı renklerde insanlar... Farklılığı bir tehdit değil de bir âyet olarak görebiliyor musun?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Sen dağları görürsün de, yerinde durur sanırsın. Oysa onlar bulutun yürümesi gibi yürümektedirler. Bu, her şeyi sapasağlam yapan Allah'ın sanatıdır. Şüphesiz ki O, yaptıklarınızdan tamamıyla haberdardır.
?
Sabit sandığın dağlar bile hareket ediyor. Değişmez sandığın neyi yeniden düşünmelisin?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Şüphesiz göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde, insanlara yarar şeylerle denizde akıp giden gemide, Allah'ın yukarıdan bir su indirip de onunla yeri ölümünden sonra diriltmesinde, diriltip de üzerinde deprenen hayvanları yaymasında, rüzgarları değiştirmesinde, gök ile yer arasında emre hazır olan bulutta şüphesiz akıllı olan bir topluluk için elbette Allah'ın birliğine deliller vardır.
?
Rüzgâr, bulut, gece, gündüz, gemi... Bu âyetteki işaretlerden hangisini bugün kendi gözünle gördün?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Görmez misin ki Allah bulutları (dilediği yere) sürüklüyor; sonra onları biraraya getirip üstüste yığıyor. İşte görüyorsun ki bunlar arasında yağmur çıkıyor. O, gökten, sanki oradaki dağlardan da dolu indirir. Artık onu dilediğine isabet ettirir; dilediğinden de onu uzak tutar; bu bulutlardan çıkan şimşeğin parıltısı nerdeyse gözleri alır!
?
Bir bulutun içinde tonlarca su taşındığını düşün. Ağırlığı taşıyan sen değilsin, bunu hatırla.
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Allah O'dur ki, rüzgarları gönderir de bir bulut savururlar. Derken onu gökyüzünde nasıl dilerse öyle serer, parça parça da eder. Derken yağmuru görürsün, aralarından çıkar. Derken onu kullarından kimlere diliyorsa döküverdi mi derhal yüzleri güler.
?
Yağmur gelmeden önce rüzgâr eser. Hayatında hangi zorluk aslında bir rahmetin habercisiydi?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Gökten suyu indiren O'dur. Onunla her çeşit bitkiyi çıkardık, o bitkiden bir yeşillik çıkardık, ondan da birbiri üzerine binmiş taneler; hurmanın tomurcuğundan sarkan salkımlar, üzüm bağları, zeytin ve nar (bahçeleri) çıkarıyoruz. (Bunların) kimi birbirine benzer, kimi benzemez. Bunlar meyvelendikleri zaman meyvelerinin olgunlaşmasına bakın! Bunlarda inanan bir toplum için ibretler vardır.
?
Bir meyveyi elinde tut: çiçekken ne hâldeydi, şimdi ne oldu? Olgunlaşmak için sende neyin zamanı geliyor?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Bir de o insan yiyeceğine baksın. Biz o suyu bol bol döktük. Sonra toprağı nasıl da yardık. Bu suretle orada ekinler bitirdik. Üzümler, yoncalar, Zeytinlikler, hurmalıklar, İri ve sık ağaçlı bahçeler, Meyveler, çayırlar bitirdik. Siz ve hayvanlarınız faydalansın diye.
?
Bugünkü sofrandaki bir lokmanın yolculuğunu düşün: toprak, su, güneş, emek...
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Sizin için gökten su indiren O'dur. İçecek su ondandır; hayvanlarınızı otlattığınız bitkiler de o su ile yetişir. Allah, sizin için, o su ile ekin, zeytin, hurmalıklar, üzümler ve her çeşit meyveleri bitirir. Şüphesiz ki bunda düşünecek bir topluluk için büyük bir ibret vardır. ()
?
Tek bir yağmurla bu kadar farklı ürün çıkıyor. Aynı imkânlarla senden hangi güzellikler çıkabilir?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Hem bir delildir onlara ölü toprak. Biz ona hayat verdik ve ondan taneler çıkardık da ondan yiyip duruyorlar. Biz orada hurmalıklardan, üzüm bağlarından bahçeler yaptık. İçlerinde pınarlardan sular fışkırttık. (Bunu), Onun ürününden ve kendi elleriyle yaptıklarından yesinler diye (yaptık). Hâlâ şükretmeyecekler mi?
?
Kurumuş toprak yağmurla diriliyor. İçinde "kurudu" dediğin bir umut var mı?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Gerçekten süt veren hayvanlarda da size bir ibret vardır. Size işkembelerindeki yem artıklarıyla kandan meydana gelen, içenlere içimi kolay halis bir süt içirmekteyiz.
?
Saf süt, iki şeyin arasından çıkıyor. Zorlukların arasından sana hangi temiz nimetler ulaştı?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Senin Rabbin bal arısına şöyle vahyetti: Dağlardan, ağaçlardan ve insanların kuracakları kovanlardan kendine evler edin. Sonra meyvaların hepsinden ye de, Rabbinin (sana) kolay kıldığı yollara gir, diye ilham etti. Onların karınlarından renkleri çeşitli bir bal çıkar ki, onda insanlar için şifâ vardır. Şüphesiz ki bunda düşünen bir millet için, büyük bir ibret vardır.
?
Küçücük bir arı kendine gösterilen yolda yürüyor ve şifa üretiyor. Senin yolun kime şifa oluyor?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Yeryüzünde yürüyen hiçbir hayvan ve iki kanadıyla uçan hiçbir kuş yoktur ki, sizin gibi birer ümmet olmasınlar. Biz kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmamışızdır, sonra hepsi Rablerinin huzurunda toplanırlar.
?
Karıncadan kuşa her canlı bir topluluk. Etrafındaki canlılara karşı sorumluluğunu düşün.
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
And olsun biz insanı, çamurdan, bir sülâleden (süzülüp çıkarılmış çamurdan) yarattık. Sonra onu emin ve sağlam bir karargahta (rahimde) nutfe (sperma) haline getirdik. Sonra nutfeyi bir alaka (embrio) yarattık, derken o alakayı bir mudga (bir çiğnem et parçası halinde) yarattık, derken o mudgayı bir takım kemik yarattık, derken o kemiklere bir et giydirdik, sonra onu diğer bir yaratık olarak teşekkül ettirdik. Yapıp yaratanların en güzeli olan Allah, pek yücedir.
?
Bir damladan bugünkü hâline... Kendi yolculuğunu düşündüğünde kalbinden ne geçiyor?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Yine O'nun âyetlerindendir ki, sizin için nefislerinizden kendilerine ısınırsınız diye eşler yaratmış, aranıza bir sevgi ve merhamet koymuştur. Şüphesiz ki bunda düşünecek bir kavim için nice ibretler vardır.
?
Eşler arasına konan sevgi ve merhamet bir âyet. Bugün evindekilere bunu nasıl gösterebilirsin?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Kesin olarak inananlar için, yeryüzünde ve kendi nefislerinde nice ibretler vardır. Hiç görmüyor musunuz? Kesin olarak inananlar için, yeryüzünde ve kendi nefislerinde nice ibretler vardır. Hiç görmüyor musunuz?
?
Kalbinin atışını bir dakika dinle. Senin hiç karışmadığın bu düzeni kim işletiyor?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Biz insanı en güzel biçimde yarattık. Sonra da çevirdik aşağıların aşağısına attık. Ancak iman edip iyi işler yapanlar başka; onlar için kesintisiz bir ecir vardır.
?
En güzel biçimde yaratıldın. Bu güzelliği korumak için bugün neye dikkat edeceksin?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Elbette gece ile gündüzün birbiri ardınca değişip durmasında ve Allah'ın göklerde ve yerde yarattıklarında sakınan bir kavim için bir çok delil vardır.
?
Bugün güneşin batışını izle. Bir gün daha bitti: o gün sana ne bıraktı?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
(Resulüm!) De ki: "Düşündünüz mü hiç, eğer Allah üzerinizde geceyi tâ kıyamet gününe kadar aralıksız devam ettirse, Allah'tan başka size ışık getirecek tanrı kimdir? Hâlâ işitmeyecek misiniz?" De ki: "Haber verin bakayım, eğer Allah üzerinizde gündüzü ta kıyamet gününe kadar aralıksız devam ettirse, Allah'tan başka, istirahat edeceğiniz geceyi size getirecek tanrı kimdir? Hâlâ görmeyecek misiniz?" Rahmetinden dolayı, Allah, geceyi ve gündüzü yarattı ki geceleyin dinlenesiniz (gündüzün) ise O'nun lütuf ve kereminden (rızkınızı) arayasınız. Umulur ki şükredersiniz.
?
Hep gece ya da hep gündüz olsaydı... Hayatındaki dönüşümlü nimetlerin kıymetini düşün.
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Asra yemin olsun ki, İnsan mutlaka ziyandadır. Ancak iman edenler, salih amel (iyi işler) işleyenler, birbirlerine hakkı tavsiye eden ve sabrı tavsiye edenler bunun dışındadır
?
Zaman akıp gidiyor. Bu hafta iman, salih amel, hakkı ve sabrı tavsiye için ne yaptın?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Her canlı ölümü tadacaktır. Kıyamet günü ecirleriniz size eksiksiz olarak verilecektir. Kim cehennemden uzaklaştırılıp cennete konursa o, gerçekten kurtuluşa ermiştir. Dünya hayatı, aldatıcı zevkten başka birşey değildir.
?
Bugün son günün olsaydı yarım kalan neyi tamamlamak isterdin?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Biliniz ki dünya hayatı bir oyun, bir eğlence, bir süs ve kendi aranızda övünme, mal ve evlat çoğaltma yarışından ibarettir. Bu, tıpkı bir yağmura benzer ki; bitirdiği ot, ekincilerin hoşuna gider, sonra kurur, onu sapsarı görürsün, sonra çerçöp olur. Ahirette ise çetin bir azab; Allah'tan mağfiret ve rıza vardır. Dünya hayatı, aldatıcı bir zevkten başka bir şey değildir.
?
Yeşerip sararan ekin gibi... Bugün peşinden koştuğun şeylerden hangisi kalıcı?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Allah, o canları öldükleri zaman, ölmeyenleri de uyuduklarında alır. Sonra haklarında ölüm hükmü verdiklerini alıkor, diğerlerini de takdir edilmiş bir süreye kadar salıverir. Şüphesiz ki bunda düşünecek bir kavim için nice ibretler vardır.
?
Her gece uyumak küçük bir ölüm, her sabah uyanmak bir diriliş. Bu sabah uyanınca ilk ne düşündün?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Ey Muhammed! Sen onlara dünya hayatının misalini ver. Dünya hayatı, gökten indirdiğimiz bir su gibidir ki, bu su sayesinde yeryüzünün bitkileri (her renk ve çiçekten) birbirine karışmış, nihayet bir çöp kırıntısı olmuştur. Rüzgarlar onu savurur gider. Allah her şeye muktedirdir. Mal ve oğullar, dünya hayatının süsüdür. Bakî kalacak olan iyi ameller ise, Rabbinin katında, sevabca da hayırlıdır, ümid yönünden de daha hayırlıdır.
?
Mal ve evlat dünya hayatının süsü, kalıcı olan salih ameller. Bugün kalıcı bir şey ekledin mi?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Onlar hâlâ Kur'ân'ı gereği gibi düşünüp anlamaya çalışmazlar mı? Eğer o Allah'tan başkası tarafından indirilmiş olsaydı mutlaka onda birçok çelişkiler bulurlardı.
?
Bugün okuduğun bir âyeti üç kez, her seferinde biraz daha yavaş oku. Ne fark ettin?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Biz bu Kur'ân'ı bir dağa indirseydik, Allah'ın korkusundan onu baş eğmiş, parça, parça olmuş görürdün. Bu misalleri düşünsünler diye insanlara veriyoruz.
?
Dağın parçalanacağı bir sözü dinlerken kalbin ne kadar yumuşuyor?
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Andolsun biz Kur'ân'ı öğüt almak için kolaylaştırdık. Öğüt alan yok mudur?
?
Kur'an'dan bugün tek bir öğüt al ve onu gün boyunca uygulamaya çalış.
Notların yalnızca bu cihazda, senin tarayıcında saklanır.
Bu seçimde âyet bulunamadı.
✎ Tefekkür defterim
Âyetlerin altına yazdığın notlar burada toplanır. Kimse görmez; yalnızca bu cihazda saklanır.
Henüz not almadın. Bir âyetin altındaki Not al düğmesiyle başlayabilirsin.
Âyet metni ve meal sitenin kendi Kur'an verisinden alınmıştır. Başlıklar ve düşünme soruları okuyucuyu tefekküre davet etmek için yazılmıştır; tefsir yerine geçmez.
